Matbaaya iş verirken en sık duyulan soru "Hangi kağıda basalım?" sorusudur. Aynı tasarım farklı bir kağıtta bambaşka görünür. Kartvizitiniz elde ince ve yumuşak durabilir ya da sağlam ve dolgun bir his bırakabilir. Antetli kağıdınıza kalemle rahatça not alınabilir ya da yazı kayıp gidebilir. Bu yazıda matbaada en çok kullanılan kağıt türlerini, gramajın ne anlama geldiğini ve hangi ürünümüzde hangi kağıdı kullandığımızı tek yerde topladık.
Gramaj nedir, kalınlıkla aynı şey mi?
Gramaj, bir metrekare kağıdın gram cinsinden ağırlığıdır (g/m²). 80 gramlık bir kağıt fotokopi kağıdına yakın incelikteyken, 350 gramlık bir kağıt elde sert duran bir karton hissi verir.
Gramaj arttıkça kağıt genellikle kalınlaşır, ama aynı gramajdaki iki farklı kağıt aynı kalınlıkta olmayabilir. Kuşe kağıdın yüzeyi kaplamalı ve sıkı olduğu için aynı gramajdaki 1. hamura göre biraz daha ince ve kaygan hissedilir. Bu yüzden kağıt seçerken yalnızca gramaja değil, kağıdın türüne ve işin nerede kullanılacağına da bakmak gerekir.
1. hamur kağıt: üzerine yazı yazılacak işler için
1. hamur, yüzeyi kaplamasız, mat ve hafif pürüzlü bir kağıttır. Mürekkebi emdiği için üzerine tükenmez kalemle, dolma kalemle ya da kurşun kalemle rahatça yazılır. Bu yüzden üzerine not alınan, imzalanan ya da yazıcıdan çıktı alınan her üründe ilk tercih 1. hamurdur. Ürünlerimizde kullandığımız değerler:
- Antetli kağıt: 80–90 gr 1. hamur
- Diplomat zarf: 90 gr 1. hamur
- Bloknot iç yaprakları: 80 gr 1. hamur
- Dik bloknot iç kağıdı: modele göre 120–200 gr 1. hamur
- Amerikan servis: 90, 110 veya 120 gr 1. hamur (kuşe seçeneği de var)
Fotoğraflı ve çok renkli baskılarda 1. hamur, renkleri kuşeye göre daha mat ve yumuşak gösterir. Bu bir baskı hatası değildir; kağıdın doğası böyledir. Canlı renk istiyorsanız kuşeye geçmeniz gerekir.
Kuşe kağıt: canlı renkler ve fotoğraf için
Kuşe kağıdın yüzeyi özel bir kaplamayla kapatılmıştır. Mürekkep kağıdın içine dağılmadan yüzeyde kaldığı için renkler daha canlı, fotoğraflar daha keskin çıkar. İki türü vardır:
- Parlak kuşe ışığı yansıtır ve renkleri daha doygun gösterir. Afiş, poster ve fotoğraf ağırlıklı işlerde tercih edilir.
- Mat kuşe yansımayı azaltır. Daha sakin, okunaklı ve şık bir görünüm verir; metin ağırlıklı işlerde ve kurumsal kartvizitlerde sık kullanılır.
Ürünlerimizdeki kullanım:
- Afiş ve poster: 115, 130 veya 170 gr parlak kuşe
- Masa takvimi yaprakları: 170 veya 200 gr kuşe
- Kartvizit: 350 gr mat kuşe ya da 350 gr kuşe
- Amerikan servis: 115, 130 veya 170 gr parlak kuşe seçeneği
Kuşe kağıda yazı yazmak 1. hamura göre zordur; tükenmez kalem kayabilir. Üzerine elle not alınacak işlerde kuşe yerine 1. hamuru seçin.
Katalog ve broşürde iç sayfa ile kapak için farklı kağıtlar kullanılır. Bunu Katalog Baskısında Kağıt ve Cilt Seçimi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Amerikan Bristol: sert ve dolgun karton
Amerikan Bristol, iki yüzü de baskıya uygun, sert ve dolgun bir kartondur. Elde eğilmeden durması gereken her işte kullanılır:
- Ekonomik kartvizitler (NK ve NKA modelleri): 250 gr Amerikan Bristol
- Bloknot kapakları ve küp bloknot kutuları: 300 gr Amerikan Bristol
- Masa takvimi taşıyıcısı: 400 gr Amerikan Bristol. Bazı modellerde taşıyıcı, 1,75 mm mukavva üzerine kuşe kaplanarak daha sağlam yapılır.
Sıvama: premium kartvizitlerin kalınlığı
Tek bir kartonun ulaşamayacağı kalınlık için iki karton birbirine yapıştırılır; matbaada buna sıvama denir. OSEK-BR ve ŞSEK-BR kartvizit modellerimizde kullandığımız 700 gr Amerikan Bristol sıvama, elde belirgin biçimde kalın ve sert durur. Kabartma lak ve özel kesimle birleşince premium bir kartvizit ortaya çıkar. Fiyatları ve diğer modelleri kartvizit fiyat tablomuzda görebilirsiniz.
Kraft kağıt: doğal ve sade görünüm
Kraft, ağartılmamış, kahverengi tonlu ve lifleri görünen bir kağıttır. Doğal, el yapımı ya da çevreye duyarlı bir imaj isteyen markalar tarafından tercih edilir. Karton çanta modellerimizde kraft kağıt seçeneği de bulunur.
Kraft üzerine baskıda renkler kağıdın kahverengi tonundan etkilenir. Beyaz zemin olmadığı için açık renkler soluk kalabilir; koyu renkler ve tek renk baskı daha iyi sonuç verir.
Otokopili kağıt: karbon kağıdı olmadan kopya
Otokopili (otokopi) kağıt, üstteki nüshaya yazılan yazının, arada karbon kağıdı olmadan alttaki nüshalara geçmesini sağlar. Kağıtların yüzeyindeki özel kaplama, kalemin bastırmasıyla alttaki sayfada iz oluşturur.
Sipariş formu, tahsilat makbuzu, servis formu ve teslim tutanağı gibi birden fazla kopyası gereken belgelerde kullanılır. Ciltli otokopi kağıtlarımızı 2, 3 veya 4 nüsha olarak, üstten zımbalı üretiyoruz.
Son işlemler: selefon, lak ve kesim
Kağıt seçimi kadar baskıdan sonra yapılan işlemler de sonucu belirler:
- Selefon: Kağıdın üzerine kaplanan ince bir film. Mat selefon parmak izi tutmayan şık bir yüzey verir; parlak selefon renkleri daha canlı gösterir. İkisi de kağıdı nem ve yıpranmaya karşı korur.
- Kabartma lak: Logo ya da yazı gibi seçili alanları parlak ve hafifçe kabarık hâle getirir; dokununca hissedilir.
- Oval ve özel kesim: Köşeleri yuvarlatılmış ya da tamamen size özel şekilde kesilmiş ürünler. Kartvizitte dikkat çekmenin en etkili yollarından biridir.
Hangi iş için hangi kağıt? Kısa liste
- Üzerine yazı yazılacaksa: 1. hamur
- Fotoğraf ve canlı renk öne çıkacaksa: parlak kuşe
- Sade, okunaklı ve şık bir görünüm isteniyorsa: mat kuşe ve mat selefon
- Elde sağlam durması gerekiyorsa: Amerikan Bristol (250–400 gr)
- Premium bir etki isteniyorsa: 700 gr sıvama
- Doğal bir görünüm isteniyorsa: kraft
- Birden çok kopya gerekiyorsa: otokopili kağıt
Sık sorulan sorular
Kartvizit için kaç gram kağıt kullanılır?
Ekonomik modellerimizde 250 gr Amerikan Bristol, standart modellerde 350 gr mat kuşe ya da kuşe, premium modellerde 700 gr Amerikan Bristol sıvama kullanıyoruz. Kartvizit kağıdı seçimini Kartvizit Kağıdı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli? yazımızda ayrıca anlattık.
Kuşe mi daha kaliteli, 1. hamur mu?
Biri diğerinden daha kaliteli değildir; amaçları farklıdır. Kuşe renkleri canlı gösterir ama üzerine yazı yazmak zordur. 1. hamur renkleri daha yumuşak gösterir ama üzerine rahatça yazılır. Doğru seçim, ürünün nasıl kullanılacağına bağlıdır.
Kağıdın gramajı fiyatı etkiler mi?
Evet. Gramaj ve kağıt türü, son işlemlerle birlikte fiyatı belirleyen başlıca kalemlerdendir. Örneğin kartvizit fiyat tablomuzda 250 gr Bristol modellerle 700 gr sıvama modeller arasındaki farkı açıkça görebilirsiniz.
Hangi kağıdın uygun olduğundan emin değilsem ne yapmalıyım?
İşinizi ve nerede kullanacağınızı anlatmanız yeterli. Darıca merkezli olarak Kocaeli'nin tüm ilçelerine ve Kastamonu'ya hizmet veriyoruz. Size uygun kağıt ve son işlem kombinasyonunu birlikte belirleyip yazılı teklif hazırlıyoruz. Bize ulaşın.